#Blog 10: Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (1968)

Trang Sử Việt
4 days ago
3 min read

Updated: 2 days ago

Đêm 30 rạng sáng 31/1/1968 (Tết Mậu Thân), lực lượng cách mạng miền Nam đồng loạt tiến công hơn 100 đô thị và căn cứ quân sự của Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Dù chịu tổn thất lớn về quân sự, cuộc tổng tiến công đã tạo ra cú sốc chiến lược mạnh mẽ, làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ và buộc họ phải thay đổi chiến lược, chấp nhận đàm phán, mở ra bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Bộ đội ta hành quân trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Nguồn: Báo Quân đội Nhân dân.

Bối cảnh và nguyên nhân:

Cuối năm 1967, cục diện chiến tranh Việt Nam rơi vào trạng thái giằng co: Mỹ và quân đội Sài Gòn nắm ưu thế vượt trội về hỏa lực, phương tiện và quân số, nhưng không thể tiêu diệt được lực lượng cách mạng cũng như làm suy sụp ý chí đấu tranh của nhân dân Việt Nam. Chiến tranh càng kéo dài càng gây tổn thất lớn về người, của và làm gia tăng mâu thuẫn nội bộ trong lòng nước Mỹ.
Trước tình hình đó, Trung ương Đảng nhận định xuất hiện thời cơ chính trị - chiến lược quan trọng. Việc đánh mạnh vào các đô thị, trung tâm đầu não của đối phương trong thời điểm Tết Nguyên Đán - khi quân địch có tâm lý chủ quan, lơ là - được coi là cách tạo đột biến lớn, làm thay đổi nhận thức và chiến lược của Mỹ đối với cuộc chiến.

Diễn biến chính:

Đêm 30 rạng sáng 31/1/1968, lực lượng vũ trang cách mạng đồng loạt tiến công trên phạm vi rộng khắp miền Nam, tập trung vào các đô thị và căn cứ quân sự trọng yếu. Tại Sài Gòn, các mục tiêu mang tính biểu tượng và đầu não như Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Bộ Tổng Tham mưu bị tiến công, gây chấn động lớn về tâm lý và chính trị.
Ở miền Trung, lực lượng cách mạng làm chủ Huế trong khoảng 25 ngày, biến nơi đây thành điểm nóng ác liệt nhất của chiến dịch. Tại nhiều địa phương khác, quần chúng nhân dân nổi dậy phối hợp với lực lượng vũ trang, làm rối loạn bộ máy chính quyền Sài Gòn trong những ngày đầu.
Tuy nhiên, do tiến công đồng loạt trên diện rộng, lực lượng ta bị phân tán, khó chi viện cho nhau. Với ưu thế vượt trội về hỏa lực, không quân, xe tăng và pháo binh, Mỹ và quân Sài Gòn nhanh chóng phản công quyết liệt, gây cho ta những tổn thất lớn về quân sự và buộc các đơn vị phải rút khỏi nhiều đô thị.

Ý nghĩa:

Về quân sự, Tổng tiến công Tết Mậu Thân không đạt mục tiêu giữ lâu các đô thị và gây tổn thất nặng cho lực lượng cách mạng. Tuy nhiên, xét trên bình diện chiến lược, đây là thắng lợi lớn về chính trị: hình ảnh Mỹ bị tiến công ngay tại các trung tâm đầu não đã làm dư luận Mỹ và thế giới “choáng váng”, đảo lộn những tuyên bố lạc quan của chính quyền Mỹ về khả năng chiến thắng.
Sau Tết Mậu Thân, Mỹ buộc phải điều chỉnh chiến lược: tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc (một phần rồi tiến tới toàn bộ) và chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán tại Paris. Từ đây, cục diện chiến tranh chuyển dần theo hướng có lợi cho cách mạng Việt Nam, khẳng định sức mạnh của chiến tranh nhân dân và ý chí độc lập, thống nhất của dân tộc.

Tìm hiểu thêm về Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (1968)

VTV Documentary - Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 - Bước ngoặt của cuộc chiến
Truyền Hình Nhân Dân - Tết Mậu Thân 1968: Đòn tiến công làm thay đổi cục diện chiến tranh
QPVN - Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 nhìn từ góc độ quân sự

Nguồn tham khảo:

Viện Sử học. (2018). Lịch sử Việt Nam, tập 5. Hà Nội: NXB Khoa học Xã hội.
Logevall, F. (2012). Embers of War: The Fall of an Empire and the Making of America’s Vietnam. New York: Random House.
Wikipedia contributors. (n.d.). Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân. Wikipedia tiếng Việt.