#Blog 9: Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954)

Trang Sử Việt
5 days ago
4 min read

Updated: 2 days ago

Cuối năm 1953 - đầu năm 1954, thực dân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhằm “khóa cửa” Tây Bắc và dụ chủ lực Việt Minh vào một trận quyết chiến. Sau 56 ngày đêm (13/3 - 7/5/1954), quân đội và nhân dân Việt Nam dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã lần lượt tiêu diệt các cụm cứ điểm, bắt sống tướng De Castries, giành thắng lợi quyết định, buộc Pháp phải xuống thang và chấp nhận đàm phán chấm dứt chiến tranh.

Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Nguồn: VOV.

Bối cảnh và nguyên nhân:

Đến cuối năm 1953, cuộc kháng chiến chống Pháp bước sang năm thứ tám, Pháp ngày càng sa lầy và bị động trên chiến trường, trong khi lực lượng Việt Minh trưởng thành nhanh, làm chủ nhiều vùng rộng lớn và có khả năng mở các chiến dịch quy mô lớn. Trong bối cảnh đó, Pháp thay đổi bộ chỉ huy và đề ra Kế hoạch Navarre, kỳ vọng tạo “một thắng lợi quân sự quyết định” để xoay chuyển cục diện.
Điện Biên Phủ được Pháp chọn làm điểm quyết chiến vì nằm ở thung lũng Mường Thanh có sân bay tiếp tế, án ngữ hướng Tây Bắc và tuyến đường sang Lào. Pháp tin rằng ưu thế hỏa lực, công sự, không quân và tiếp vận đường không sẽ biến nơi đây thành “pháo đài” có thể nghiền nát chủ lực Việt Minh khi đối phương buộc phải công kiên.
Về phía Việt Minh, chủ trương là phá kế hoạch của địch bằng cách chọn đúng điểm yếu của tập đoàn cứ điểm: cô lập, chia cắt, siết chặt tiếp tế, tiến công từng bước để làm tiêu hao sức kháng cự. Trên cơ sở đó, chiến dịch Đông-Xuân 1953-1954 được triển khai nhằm buộc địch phân tán lực lượng cơ động, rồi tập trung đánh vào điểm quyết định.

Diễn biến chính:

Pháp đổ quân chiếm đóng Điện Biên Phủ, xây dựng hệ thống phòng ngự gồm nhiều cụm cứ điểm liên hoàn, chia thành các phân khu và dựa mạnh vào sân bay Mường Thanh để tiếp tế. Việt Minh tổ chức lực lượng lớn, mở đường kéo pháo, đào hào, vận chuyển đạn dược, lương thực qua địa hình núi rừng hiểm trở, từng bước tạo thế bao vây khép kín.
Trước giờ nổ súng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định chuyển phương châm từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, đồng nghĩa với việc kéo pháo ra, chuẩn bị lại thế trận vây lấn và hiệp đồng dài ngày. Quyết định này giúp chiến dịch bền vững hơn, hạn chế rủi ro, phát huy lợi thế chiến tranh nhân dân và trận địa công kiên.
Đợt tiến công mở màn bắt đầu ngày 13/3/1954 bằng trận đánh Him Lam (Béatrice), tiếp đó là Độc Lập và Bản Kéo, phá vỡ “cánh cửa” phía Bắc tập đoàn cứ điểm. Ở các giai đoạn sau, quân ta liên tục vây lấn, chia cắt, đánh chiếm các cao điểm then chốt, khống chế sân bay, siết chặt tiếp tế, khiến quân Pháp suy kiệt cả về vật chất lẫn tinh thần.
Ngày 7/5/1954, quân ta tổng công kích, trung tâm đề kháng sụp đổ, tướng De Castries bị bắt. Chiến dịch kết thúc sau 56 ngày đêm, đánh dấu thất bại quyết định của Pháp tại chiến trường Đông Dương.

Ý nghĩa:

Chiến thắng Điện Biên Phủ là bước ngoặt chiến lược, làm tan vỡ Kế hoạch Navarre và buộc Pháp phải chấp nhận đàm phán tại Hội nghị Genève, tạo điều kiện kết thúc chiến tranh ở Đông Dương. Đây cũng là thắng lợi tiêu biểu của một dân tộc thuộc địa giành chiến thắng trước một cường quốc thực dân có ưu thế về trang bị và hậu thuẫn quốc tế.
Về quân sự, Điện Biên Phủ là đỉnh cao của nghệ thuật chiến dịch công kiên hiện đại trong điều kiện khó khăn: kết hợp vây hãm - vây lấn, hiệp đồng bộ binh-pháo binh-phòng không, đánh chắc tiến chắc, bẻ gãy ưu thế tiếp vận đường không của địch và “bóc vỏ” cứ điểm theo từng lớp.
Về tinh thần và lịch sử, chiến thắng trở thành biểu tượng của ý chí độc lập và sức mạnh đoàn kết: thắng lợi không đến từ may mắn, mà đến từ tổ chức, kỷ luật, sáng tạo và sự bền bỉ của cả tiền tuyến lẫn hậu phương.

Tìm hiểu thêm về Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954)

Nguồn tham khảo:

Báo Nhân Dân. (2024, March 13). Ngày 13/3/1954: Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn.
Báo Nhân Dân. (n.d.). Nava xây dựng Điện Biên Phủ thành tập đoàn cứ điểm… (49 cứ điểm).
Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). (2019, May 5). Từ “đánh nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”: Một quyết định lịch sử.
Đại biểu Nhân Dân. (2024, April 17). Từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.
Wikipedia contributors. (n.d.). Chiến dịch Điện Biên Phủ. Wikipedia tiếng Việt.