#Blog 3: Chiếu dời đô về Thăng Long (1010)

Trang Sử Việt
Jan 4
3 min read

Updated: 2 days ago

Mùa thu năm 1010, Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) ban Chiếu dời đô, quyết định chuyển kinh đô từ Hoa Lư ra Đại La và đặt tên mới là Thăng Long. Quyết định này thể hiện tầm nhìn chiến lược về một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa lâu dài cho quốc gia, mở ra thời kỳ phát triển rực rỡ của Đại Việt dưới triều Lý.

Chiếu dời đô về Thăng Long. Nguồn: Sưu tầm.

Bối cảnh và nguyên nhân

Hoa Lư được các triều Đinh và Tiền Lê lựa chọn chủ yếu vì yếu tố quân sự, phù hợp với giai đoạn đất nước vừa thoát loạn 12 sứ quân và thường xuyên đối mặt nguy cơ xâm lược từ phương Bắc và sự quấy nhiễu từ phương Nam. Địa thế núi đá vôi hiểm trở giúp phòng thủ hiệu quả nhưng chỉ thích hợp trong thời kỳ chiến tranh.
Đến đầu thế kỷ XI, khi Lý Công Uẩn lên ngôi, nền độc lập đã được củng cố tương đối vững chắc, yêu cầu trọng tâm chuyển sang xây dựng một quốc gia ổn định với nền nông nghiệp lúa nước phát triển và bộ máy hành chính tập quyền.
Những ưu điểm quân sự của Hoa Lư dần trở thành hạn chế lớn: không gian chật hẹp, địa hình núi đá và vị trí biệt lập khiến kinh đô khó mở rộng, khó giao thương và không thuận lợi cho việc quản lý, điều phối kinh tế toàn quốc

Diễn biến chính:

Năm 1010, Lý Thái Tổ quyết định dời đô và ban Chiếu dời đô, trong đó ông phân tích rõ hạn chế của Hoa Lư và khẳng định Đại La là nơi “ở giữa khu vực trời đất”, địa thế rộng rãi, bằng phẳng, thuận lợi cho phát triển lâu dài.
Theo truyền thống và tư vấn của thiền sư Vạn Hạnh, Đại La được xem là vùng đất có thế phong thủy tốt, được mô tả bằng hình tượng “rồng cuộn hổ ngồi”, tượng trưng cho khí thế đế vương và sự thịnh vượng bền vững.
Khi thuyền ngự của nhà vua cập bến Đại La, truyền thuyết kể rằng có rồng vàng bay lên, vì vậy kinh đô mới được đặt tên là Thăng Long (rồng bay), sau đó tiến hành xây dựng thành quách, cung điện và tổ chức lại hệ thống hành chính.

Ý nghĩa:

Việc dời đô ra Thăng Long đánh dấu bước chuyển từ tư duy phòng thủ sang tư duy phát triển, đặt nền móng cho một quốc gia ổn định và thịnh vượng lâu dài.
Thăng Long trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa lớn nhất của Đại Việt, giữ vai trò kinh đô trong phần lớn lịch sử trung đại Việt Nam.
Quyết định này thể hiện tầm nhìn vượt thời đại của Lý Thái Tổ, tạo điều kiện cho triều Lý và các triều đại sau xây dựng một nền văn minh rực rỡ.